สงครามโลกครั้งที่ 1 สาเหตุ ประเทศที่เกี่ยวข้อง และบทสรุปแห่งความสูญเสีย

สงครามโลกครั้งที่ 1 (World War I) เป็นสงครามที่มีการสูญเสียมหาศาล โดยมีศูนย์กลางอยู่ในยุโรป เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 28 กรกฎาคม ค.ศ. 1914 ถึงวันที่ 11 พฤศจิกายน ค.ศ. 1918 รวมระยะเวลากว่า 4 ปี ที่เกิดความวุ่นวาย สูญเสีย และสร้างบทเรียนราคาแพงให้แก่ประเทศมหาอำนาจต่างๆ

สงครามโลกครั้งที่ 1

 

ในมหาสงครามที่เกิดขึ้นครั้งนี้ มีการแบ่งเป็น 2 ฝ่าย ได้แก่ ฝ่ายสัมพันธมิตร นำโดยมหาอำนาจ 3 ประเทศ ได้แก่ อังกฤษ ฝรั่งเศส และรัสเซีย ส่วนอีกฝ่ายคือ ฝ่ายมหาอำนาจกลาง นำโดย เยอรมนี ออสเตรีย-ฮังการี และอิตาลี

สาเหตุของการเกิดสงครามในครั้งนี้เกิดจากความขัดแย้งของประเทศมหาอำนาจในยุโรป มีทหารเข้าร่วมรบกว่า 70 ล้านนาย เป็นความขัดแย้งที่เกิดขึ้นเป็นวงกว้างครั้งใหญ่ที่สุดในยุโรป โดยชนวนเหตุสำคัญเกิดจากเหตุการณ์การลอบปลงประชนม์รัชทายาทแห่งจักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการี เมื่อวันที่ 28 มิถุนายน ค.ศ. 1914 ซึ่งหลังจากนั้นความขัดแย้งก็เปิดฉากขึ้นเรื่อยๆเมื่อออสเตรีย-ฮังการี รุกรานเซอร์เบีย, เยอรมนี รุกรานเบลเยียม ลักเซมเบิร์ก และฝรั่งเศส, รวมไปถึงการโจมตีเยอรมนีของรัสเซีย

 

รัชทายาทแห่งออสเตรีย-ฮังการี

ชนวนเหตุสำคัญของ สงครามโลกครั้งที่ 1

ชวนเหตุสำคัญที่ถือว่าเป็นจุดเริ่มต้นเกิดขึ้นเมื่อ เซอร์เบีย ไม่พอใจที่ออสเตรีย-ฮังการี ต้องการผนวกบอสเนีย-เฮอร์เชโกวีนา หลังจากที่สามารถยึดครองมาได้เป็นระยะเวลายาวนาน ซึ่งมีประชากรเป็นชาวสลาฟเช่นเดียวกับเซอร์เบีย ทั้งนี้ทาง ออสเตรีย-ฮังการี ต้องการที่จะเจริญไมตรีกับประชาชนใน บอสเนีย-เฮอร์เชโกวีนา จึงได้ส่งรัชทายาทแห่งออสเตรีย-ฮังการี ให้เสร็จไปเยือนบอสเนีย-เฮอร์เชโกวีนา แต่แล้วเมื่อวันที่ 28 มิถุนายน ค.ศ. 1914 อาร์ชดยุกฟรันซ์ แฟร์ดีนันด์แห่งออสเตรีย รัชทายาทแห่งออสเตรีย-ฮังการี ถูกลอบปลงประชนม์โดย กัฟรีโล ปรินซีป นักศึกษาชาวบอสเนียเซิร์บ ซึ่งนั่นเป็นจุดเริ่มต้นส่งผลให้ออสเตรีย-ฮังการี ยื่นคำขาดให้แก่เซอร์เบียเป็นข้อเรียกร้อง 10 ประการ ที่มีเจตนาให้ไม่สามารถยอมรับได้ หลังจากที่เซอร์เบียยอมรับได้ 8 ประการ ออสเตรีย-ฮังการี ก็ได้ประกาศสงครามขึ้นเมื่อวันที่ 28 กรกฎาคม ค.ศ. 1914 ทำให้รัสเซีย ซึ่งไม่ต้องการให้ออสเตรีย-ฮังการี รุกรานเซอร์เบีย ที่เปรียบเสมือนอิทธิพลของตนในคาบสมุทรบอลข่าน จึงออกคำสั่งระดมพลในเวลาต่อมา

ชนวนเหตุสำคัญของสงครามโลกครั้งที่ 1

ประเด็นสำคัญหลังการลอบปลงประชนม์รัชทายาทแห่งออสเตรีย-ฮังการี

  1. รัสเซีย ซึ่งเป็นผู้นำของชาวสลาฟ และให้การคุ้มครองเซอร์เบียที่ถือว่าเป็นกลุ่มอิทธิพลของตนในคาบสมุทรบอลข่าน เข้าระดมกำลังเพื่อให้การช่วยเหลือเซอร์เบีย โดยมีฝรั่งเศสให้การสนับสนุน
  2. เยอรมนี ประเทศที่เป็นพันธมิตรกับออสเตรีย-ฮังการี ตัดสินใจประกาศสงครามกับรัสเซีย และฝรั่งเศส เพื่อระดมกำลังช่วยเหลือออสเตรีย-ฮังการี
  3. เยอรมนี ยกกองกำลังเข้าตีฝรั่งเศสผ่านประเทศเบลเยียม ซึ่งเป็นประเทศที่ประกาศตัวเป็นกลางและได้รับการคุ้มครองจากอังกฤษ ทำให้อังกฤษตัดสินใจประกาศสงครามกับเยอรมนี เพราะถือว่าเยอรมนีละเมิดความเป็นเอกราช และความเป็นกลางของเบลเยี่ยม

สาเหตุดังกล่าว คือ จุดเริ่มต้นของการเกิดสงครามโลกครั้งที่ 1 ซึ่งนอกจาก เซอร์เบีย, ออสเตรีย-ฮังการี, รัสเซีย, เยอรมนี, ฝรั่งเศส, เบลเยี่ยม, และอังกฤษ แล้ว ยังมีประเทศอื่นๆที่เข้าร่วมมหาสงครามในครั้งนี้อีกมากมาย ซึ่งส่งผลกระทบเป็นวงกว้าง

 

สาเหตุของการสิ้นสุดสงคราม

เนื่องจากว่าประเทศในฝ่ายมหาอำนาจกลาง ซึ่งเป็นพันธมิตรกับเยอรมนี ประสบกับความพ่ายแพ้อยู่เสมอ ทำให้เยอรมนีสูญเสียแนวรบไปเป็นจำนวนมาก จึงเกิดความอ่อนล้าด้านกำลังพล โดยทหารของเยอรมนีถูกจับไปเป็นเชลยศึกจำนวนมาก ทำให้เยอรมนีตัดสินใจขอยุติมหาสงครามที่กินระยะเวลามายาวนานถึง 4 ปี และขอเจรจาทำสนธิสัญญาสงบศึกกับฝ่านสัมพันธมิตร

 

บทสรุปของสงครามโลกครั้งที่ 1

  1. ประเทศที่เข้าร่วมมหาสงครามในครั้งนี้ทั้งฝ่ายมหาอำนาจกลาง ที่เป็นผู้แพ้ในสงคราม และฝ่ายสัมพันธมิตร ที่เป็นผู้ชนะ ต่างก็ได้รับผลกระทบทางด้านเศรษฐกิจ ทำให้ระบบการเงินโลกกระทบกระเทือน เนื่องจากประเทศดังกล่าว ล้วนแล้วแต่เป็นประเทศมหาอำนาจโลกทั้งสิ้น
  2. ประเทศฮังการี ถูกแยกตัวออกจาก ออสเตรีย
  3. ประเทศเยอรมนี , ออสเตรีย, และตุรกี เปลี่ยนแปลงการปกครองไปเป็นระบบสาธารณรัฐ
  4. มีประเทศใหม่เกิดขึ้น เช่น ยูโกสลาเวีย, เชคโกสโลวาเกีย, โปแลนด์, ลัทเวีย, ลิทัวเนีย เป็นต้น
  5. มีทหารที่เข้าร่วมรบเสียชีวิตกว่า 9 ล้านนาย
  6. ในมหาสงครามครั้งนี้มีผู้เสียชีวิต บาดเจ็บ และสูญหาย รวมแล้วไม่ต่ำกว่า 40 ล้านคน
  7. องค์กรสันนิบาตชาติ (League of nations) ถือกำเนิดขึ้น เพื่อแก้ไขข้อขัดแย้ง และวิกฤติการณ์ทางการเมืองระหว่างประเทศ
  8. มีการจัดทำสนธิสัญญาสงบศึก โดยประเทศผู้แพ้สงครามต้องสูญเสียดินแดน, สูญเสียอาณานิคม, สูญเสียอำนาจในการปกครองตนเอง, สูญเสียอำนาจทางการค้า และอื่นๆอีกมากมายให้แก่ประเทศผู้ชนะสงคราม อันเป็นสาเหตุและชนวนซึ่งนำมาสู่การเกิดสงครามโลกครั้งที่ 2

 

ผลกระทบจากมหาสงคราม

  1. ผลกระทบทางด้านสังคม โดยสงครามโลกครั้งที่ 1 ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตเป็นจำนวนหลายล้านคน และยังส่งผลให้ผู้ที่รอดชีวิตต้องำเนินชีวิตด้วยความหวาดผวาอันเกิดจากการกลัวภัยสงคราม
  2. ผลกระทบทางด้านการเมือง ประเทศที่เป็นมหาอำนาจเดิมอย่าง ฝ่ายมหาอำนาจกลาง อ่อนแอลง เนื่องจากการทำสนธิสัญญาขึ้นมา 5 ฉบับ ในฐานะของประเทศผู้แพ้สงคราม ซึ่งเป็นสัญญาที่มีความเสียเปรียบต่อฝ่ายสัมพันธมิตร
  3. ผลกระทบทางด้านเศรษฐกิจ มหาสงครามที่เกิดขึ้นในครั้งนี้มีค่าใช้จ่ายเป็นจำนวนมหาศาล ทั้งในเรื่องของต้นทุนในการผลิตอาวุธยุทโธปกรณ์ต่างๆ ที่ะสามารถทำลายล้างฝ่ายตรงข้าม ไม่ว่าจะเป็น เรือดำน้ำ, แก๊สระเบิด, รถถัง และอื่นๆอีกมากมาย อีกท้งฝ่ายที่แพ้สงครามต้องจ่ายค่าปฏิกรรมสงคราม และฝ่ายที่ชนะต้องใช้งบประมาณในการรับผิดชอบเลี้ยงดูผู้ประสบภัยสงคราม และการบูรณะประเทศ จนส่งผลให้เกิดภาวะเศรษฐกิจตกต่ำทั่วโลก